CAS nedir?
CAS (Creativity, Activity, Service), IB Diploma Programı’nın üç temel unsurundan biridir. Öğrencilerin akademik çalışmalarının yanı sıra kişisel, sosyal ve etik gelişimlerini destekleyen CAS, deneyim yoluyla öğrenmeyi, sorumluluk almayı, iş birliği yapmayı ve topluma katkıda bulunmayı teşvik eder.
CAS, Diploma Programı boyunca düzenli olarak devam eden bir gelişim sürecidir. Öğrenciler farklı CAS deneyimlerine katılır, süreçlerini planlar, deneyimleri üzerine düşünür ve elde ettikleri öğrenmeleri yansıtmalarını sağlayan çalışmalar gerçekleştirir. CAS, geleneksel anlamda notla değerlendirilen bir ders değildir; öğrencilerin yedi CAS öğrenme çıktısına ulaştıklarını göstermeleri beklenir.
CAS’in üç temel alanı
Creativity – Yaratıcılık
Yaratıcılık; öğrencilerin fikirlerini geliştirmelerini ve yaratıcı düşünme becerilerini kullanmalarını sağlayan deneyimleri kapsar. Sanat, müzik, tiyatro, tasarım, medya, yaratıcı yazarlık, içerik üretimi ve problem çözmeye yönelik yaratıcı çalışmalar bu alanda değerlendirilebilir.
Activity – Fiziksel etkinlik
Activity, sağlıklı yaşamı destekleyen fiziksel çaba ve hareket içeren deneyimleri kapsar. Bireysel veya takım sporları, dans, doğa yürüyüşleri ve fiziksel dayanıklılık gerektiren farklı etkinlikler bu alana örnek olarak verilebilir.
Service – Hizmet
Service, öğrencilerin toplumun gerçek ihtiyaçlarına yönelik, gönüllü ve karşılıklı öğrenmeyi destekleyen çalışmalara katılmalarını içerir. Öğrenciler bu süreçte topluma katkı sağlarken empati, sorumluluk, iletişim ve iş birliği becerilerini geliştirirler.
CAS’in amaçları
CAS süreci öğrencilerin;
- Güçlü yönlerini ve gelişim alanlarını fark etmelerini,
- Yeni beceriler geliştirmelerini,
- Yeni zorluklar üstlenmelerini,
- Planlama ve girişimcilik becerileri kazanmalarını,
- İş birliği içinde çalışmalarını,
- Azim ve kararlılık göstermelerini,
- Yerel ve küresel öneme sahip konularla etkileşim kurmalarını,
- Aldıkları kararların etik boyutlarını değerlendirmelerini destekler.
CAS süreci nasıl işler?
CAS, yalnızca bir etkinliğe katılmaktan ibaret değildir. Öğrencilerin deneyimlerini planlamaları, uygulamaları, değerlendirmeleri ve süreç üzerine düşünmeleri beklenir.
- CAS deneyimlerini planlar,
- Süreç boyunca düzenli reflection (yansıtma) yapar,
- Öğrenme ve gelişimlerini belgeleyen kanıtlar sunar,
- Yedi CAS öğrenme çıktısı doğrultusunda gelişimlerini gösterir,
- En az bir CAS Projesi gerçekleştirir.
CAS projesi nedir?
CAS Projesi, öğrencilerin iş birliği içinde gerçekleştirdiği, anlamlı ve amaçlı bir süreçtir. Proje, en az bir ay süren bir dizi bağlantılı CAS deneyiminden oluşur ve öğrencilerin girişim, iş birliği, problem çözme ve karar verme becerilerini geliştirmelerine fırsat sağlar.
- Creativity, Activity veya Service alanlarından birini ya da birden fazlasını kapsayabilir,
- Gerçek ve anlamlı bir ihtiyaç veya hedef doğrultusunda tasarlanabilir,
- Öğrencilerin aktif katılımını ve iş birliğini gerektirir,
- Planlama, uygulama, değerlendirme ve reflection aşamalarını içerir.
CAS projesi süreci
- İhtiyacı veya hedefi belirleme: Projenin amacı ve ele alınacak ihtiyaç belirlenir.
- Planlama: Görevler, sorumluluklar, zamanlama ve gerekli kaynaklar planlanır.
- Uygulama: Proje ekip çalışması ve aktif katılım ile gerçekleştirilir.
- Derin düşünme: Öğrenciler süreçte yaşadıkları deneyimleri, karşılaştıkları zorlukları ve öğrendiklerini değerlendirir.
- Değerlendirme: Projenin sonuçları ve öğrencilerin kişisel gelişimleri gözden geçirilir.
CAS öğrenme çıktıları
CAS süreci sonunda öğrencilerin aşağıdaki alanlarda gelişim göstermeleri beklenir:
- Kendi güçlü yönlerini ve gelişim alanlarını fark etmek
- Yeni zorluklar üstlenmek ve yeni beceriler geliştirmek
- Planlama ve girişimcilik becerileri göstermek
- İş birliği içinde çalışmak
- Azim ve kararlılık göstermek
- Küresel öneme sahip konularla etkileşim kurmak
- Seçimlerinin etik boyutlarını değerlendirmek
CAS’e nasıl başlarım?
1. CAS’i tanıyın
Öncelikle üç CAS alanını keşfedin: Creativity – Activity – Service. Hangi alanların ilgi alanlarınızla, güçlü yönlerinizle ve gelişim hedeflerinizle örtüştüğünü düşünün.
2. Kendinizi değerlendirin
- Güçlü yönlerim neler?
- Hangi alanlarda gelişmek istiyorum?
- Daha önce denemediğim hangi deneyimleri yaşayabilirim?
- Kendimi hangi konularda geliştirmek istiyorum?
CAS, öğrencileri yeni deneyimler yaşamaya ve konfor alanlarının dışına çıkmaya teşvik eder.
3. Hedef belirleyin
Kişisel gelişiminizi destekleyecek kısa ve uzun vadeli hedefler belirleyin. Örneğin:
- Yeni bir spor dalı öğrenmek,
- Bir sosyal sorumluluk projesi geliştirmek,
- Yaratıcı bir ürün veya performans ortaya koymak,
- Bir toplumsal ihtiyaca yönelik çözüm geliştirmek.
4. Planlayın
Deneyiminizi planlarken şu soruları düşünün:
- Ne yapacağım?
- Ne kadar süreyle yapacağım?
- Kimlerle çalışacağım?
- Hangi CAS alanlarıyla ilişkili?
- Hangi öğrenme çıktılarıyla bağlantılı?
- Başarımı nasıl değerlendireceğim?
5. Uygulayın ve derin düşünme yapın
CAS yalnızca “yapmak” değil, deneyimlerden öğrenmektir. Süreç boyunca kendinize şu soruları sorabilirsiniz:
- Ne öğrendim?
- Hangi zorluklarla karşılaştım?
- Nasıl bir katkı sağladım?
- Kendimde neyi geliştirdim?
- Bir sonraki deneyimimde neyi farklı yapabilirim?
6. CAS projenizi gerçekleştirin
Diploma Programı süresince en az bir CAS Projesi gerçekleştirmeniz gerekir. Projeniz en az bir ay sürmeli, iş birliğine dayanmalı ve anlamlı bir amaç doğrultusunda planlanmalıdır.
İş birliği ve destek
CAS programı; öğrenciler, CAS Koordinatörü, öğretmenler, okul yönetimi ve velilerin iş birliğiyle yürütülür.
CAS Koordinatörü ve okul topluluğu, öğrencilerin kendi gelişim hedeflerini belirlemelerine, anlamlı deneyimler seçmelerine ve süreçlerini değerlendirmelerine rehberlik eder.
CAS, öğrencilerin yalnızca okul yaşamında değil, yerel ve küresel toplulukların aktif ve sorumlu üyeleri olarak gelişmelerini destekleyen önemli bir öğrenme yolculuğudur.